West, Marja 2015

‘Uitgeteld’ van Marja West: een overheerlijke, huiveringwekkende thriller

Vertelster Esther van Nuenen, hoofdpersonage in ‘Uitgeteld’, het thrillerdebuut van Marja West, uitgave Ambo|Anthos, heeft ‘de Amuse-Award van Culinair Lifestyle dit jaar gewonnen. Het probleem is alleen dat Maarten, mijn man, wil dat ik de prijs aanneem, maar dan ben ik verplicht het recept vrij te geven’, zegt Esther tegen psycholoog Brenninkmeijer. Ze moet met hem praten, hij moet haar helpen. Esther is getrouwd met de gefortuneerde bankier Maarten van Nuenen. Voor die tijd was ze serveerster in de Bijlmer. Ze leerden elkaar kennen ‘in een eetcafé in de Van Baerlestraat. Je intrigeert me’, zei hij vanuit het niets.’ Ze gaan in een chique villa in Aerdenhout wonen en hebben het goed samen. Ook op seksueel gebied. Na elke vrijage rookt Maarten een Cubaanse sigaar en drinken ze beiden een fles Rothschild, een ‘kelderjuweel’, waarmee hun kelder inderdaad ruim gevuld is. ‘In de eerste weken na ons trouwen dronken we meer dan de helft van Maartens wijnkelder leeg.’ Maar er was nog genoeg voorraad. Esther telt nog ‘13 flessen Rothschild, 21 Domaine du Galet-des-Papes, 6 Trio Domaine de la Chasse, 9 Chateau Cissac, 2 Domaine Lescure Nuits Saint Georges, 86 Domaine des Estacades, kennelijk is dat een miskoop geweest, en 17 Chateau la Verrerie.’ Maarten vraagt hoe zij dat weet. ‘Gewoon, ik tel ze geregeld. Meer woorden wilde ik er niet aan vuil maken, per slot van rekening is het een onschuldige hobby, dat tellen, zoals breien, of cakes bakken.’ Dat tellen kalmeert haar. Maarten tilt (nog)niet zwaar aan deze gewoonte en Esther al helemaal niet. Dat het later toch uit de hand loopt was te voorspellen. In het begin van hun huwelijk is er geen vuiltje aan de lucht. Tot dat een ex van Maarten, Annelize van Rooijen Zuilensteijn, redactrice van het Lifestyle blad, het huis naast dat van hen betrekt. Dan komt er een flink deuk in hun geluk. Esther merkt dat Maarten steeds meer tijd bij Annelize doorbrengt en dat hij verwacht dat ze een voorbeeld aan haar neemt. Annelize kan geweldig koken, ze gedraagt zich voorbeeldig en past helemaal in het straatje van de Van Nuenens. Komt zij als winnaar uit de bus? Of leert Esther koken als de beste en bewijst haar winnend recept dat de liefde van de man toch altijd weer door de maag gaat? Marja West geeft daar een uitzonderlijk goed antwoord op in haar thrillerdebuut ’Uitgeteld’, uitgave Ambo|Anthos. Esthers jeugd in de Bijlmer was traumatisch. Haar moeder gilde als Esther ergens ‘nee’ op zei, of niet deed wat ze wilde. Voor straf moest ze dan onder meer ‘de bomen aan de Dostojevskisingel (146) tellen […].’ Als ze uitgeteld was, was alles weer in orde, vertelt ze Brenninkmeijer. Hij constateert dat ze een ‘obsessieve compulsieve stoornis’, heeft. Duidelijk is dat Esther dwangmatig telt, maar zelf vindt ze dat doodgewoon. Evenmin zit ze ermee dat ze in de kantlijn van boeken het aantal woorden noteert of streepjes zet op een mozaïek in de wachtkamer van therapeut Eduard. Hij is een studievriend van Maarten. Esthers sessies bij hem en bij Brenninkmeijer leiden tot hilarische taferelen, die West met vlijmscherpe pen en droge humor optekent. De plot van deze overheerlijke thriller is adembenemend en volkomen onvoorspelbaar: zoals het hoort. West leidt die stap voor stap heel behendig in. Schitterend hoe ze de Aerdenhoutse kak op de korrel neemt, en Esther als een wel zeer speciaal personage afschildert. West kiest haar woorden uiterst zorgvuldig en haar zinsbouw is in één woord perfect. Steen voor steen bouwde ze haar solide bouwwerk op tot een huiveringwekkend en sensationeel verhaal, dat voorspelt dat West bij lange na nog niet uitgeteld is!

Ellen de Jong